VACUTHERAPY
person
BAZA WIEDZY / OBRZĘKI I ODPŁYW

IVT A OBRZĘKI LIMFATYCZNE I ŻYLNE

Obrzęk może wyglądać podobnie niezależnie od przyczyny, ale mechanizm jego powstawania nie zawsze jest taki sam. Zaburzenia układu żylnego i limfatycznego mogą prowadzić do gromadzenia płynu w tkankach, dlatego prawidłowe rozpoznanie przyczyny obrzęku ma podstawowe znaczenie przed doborem postępowania.

schedule Czas czytania: ok. 6–7 min
timer

30 SEKUND — NAJWAŻNIEJSZE

  • check_circle Obrzęk powstaje, gdy równowaga pomiędzy przemieszczaniem płynu do tkanek a jego odprowadzaniem zostaje zaburzona.
  • check_circle Układ żylny i limfatyczny uczestniczą w transporcie płynów z kończyn, ale pełnią różne funkcje i mogą być zaburzone z różnych przyczyn.
  • check_circle Cykliczne zmiany ciśnienia stosowane w IVT wpływają na warunki hemodynamiczne w kończynach dolnych, dlatego odpływ żylny i limfatyczny należą do obszarów zastosowania i badań nad tą technologią.
  • check_circle Nie każdy obrzęk jest jednak wskazaniem do takiego postępowania. Najpierw trzeba ustalić jego przyczynę i wykluczyć przeciwwskazania.
01 / DYNAMIKA PŁYNÓW TKANKOWYCH

GDY W TKANKACH GROMADZI SIĘ NADMIAR PŁYNU

Płyn nieustannie przemieszcza się pomiędzy naczyniami a przestrzenią śródmiąższową. Układ limfatyczny uczestniczy w odprowadzaniu nadmiaru płynu i składników z przestrzeni śródmiąższowej, a układ żylny odpowiada za powrót krwi w kierunku serca.

SCHEMAT PRZEPŁYWU I ODPŁYWU PŁYNÓW Z KOŃCZYNY
KRĄŻENIE
arrow_downward
TKANKI / PRZESTRZEŃ ŚRÓDMIĄŻSZOWA
arrow_downward
ODPŁYW
alt_route UKŁAD ŻYLNY Powrót krwi odtlenowanej
water_drop UKŁAD LIMFATYCZNY Transport chłonki i białek
arrow_downward
POWRÓT PŁYNÓW Z KOŃCZYNY

Zaburzenie któregoś z tych mechanizmów może sprzyjać powstawaniu obrzęku, ale przyczyna i charakter obrzęku wymagają oceny klinicznej.

02 / DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA

PODOBNY OBJAW — INNY MECHANIZM

MECHANIZM ŻYLNY alt_route

OBRZĘK ŻYLNY

Może występować w przebiegu zaburzonego odpływu żylnego, np. przewlekłej niewydolności żylnej. Podwyższone ciśnienie żylne może sprzyjać przemieszczaniu płynu do przestrzeni śródmiąższowej.

UKŁAD ŻYLNY CIŚNIENIE ŻYLNE ODPŁYW KRWI
MECHANIZM LIMFATYCZNY water_drop

OBRZĘK LIMFATYCZNY

Powstaje, gdy zdolność układu limfatycznego do transportowania chłonki jest niewystarczająca w stosunku do obciążenia płynem i składnikami znajdującymi się w tkankach.

UKŁAD LIMFATYCZNY TRANSPORT CHŁONKI PŁYN ŚRÓDMIĄŻSZOWY

U jednego pacjenta mechanizmy żylne i limfatyczne mogą również współistnieć. Dlatego samo stwierdzenie „obrzęku nóg” nie określa jeszcze jego przyczyny.

03 / MECHANIZM ODDZIAŁYWANIA

CYKLICZNA ZMIANA WARUNKÓW CIŚNIENIOWYCH

Intermittent Vacuum Therapy wykorzystuje powtarzające się zmiany ciśnienia oddziałujące na dolną część ciała. Zmieniają one warunki hemodynamiczne w kończynach dolnych oraz warunki odpływu płynów.

PĘTLA ODDZIAŁYWANIA CIŚNIENIOWEGO
FAZA 1 CYKLICZNA ZMIANA CIŚNIENIA arrow_downward sm:rotate-[-90deg]
FAZA 2 ZMIANA WARUNKÓW HEMODYNAMICZNYCH arrow_downward sm:rotate-[-90deg]
FAZA 3 UKŁAD ŻYLNY + TKANKI + UKŁAD LIMFATYCZNY arrow_downward sm:rotate-[-90deg]
EFEKT ODPOWIEDŹ ORGANIZMU

Nie należy jednak upraszczać tego mechanizmu do stwierdzenia, że podciśnienie „wysysa obrzęk”. IVT oddziałuje na warunki przepływu i odpływu w sposób cykliczny, a efekt zależy od rodzaju obrzęku, stanu pacjenta oraz zastosowanego protokołu.

04 / FIZYKA TERAPII

NIE STAŁE PODCIŚNIENIE, LECZ POWTARZANE FAZY

W IVT podciśnienie nie działa w sposób ciągły. Poszczególne fazy są rozdzielane powrotem ciśnienia lub przerwą, tworząc powtarzający się cykl.

PODCIŚNIENIE
ZMIANA WARUNKÓW PRZEPŁYWU
POWRÓT CIŚNIENIA / PRZERWA
KOLEJNY CYKL

To odróżnia IVT od prostego zastosowania stałego podciśnienia i jest jednym z podstawowych elementów technologii.

PRZYKŁAD BADANIA

INTERMITTENT NEGATIVE PRESSURE JAKO ELEMENT LECZENIA SKOJARZONEGO

Campisi i współautorzy oceniali zastosowanie intermittent negative pressure jako dodatkowego elementu kompleksowego protokołu leczenia obrzęku limfatycznego kończyn dolnych.

50 PACJENTÓW — CLyFT + INP
50 HISTORYCZNYCH KONTROLI — CLyFT BEZ INP
REDUKCJA NADMIERNEJ OBJĘTOŚCI KOŃCZYNY
83,02 ± 10,78% CLyFT + INP
76,44 ± 13,48% CLyFT bez INP
p = 0,008

Autorzy interpretowali wynik jako około 7 punktów procentowych dodatkowej redukcji objętości po włączeniu intermittent negative pressure do kompleksowego protokołu.

06 / METODOLOGIA

INP NIE BYŁO SAMODZIELNĄ TERAPIĄ

CO BADANO CLyFT + INP
CZEGO NIE BADANO INP vs brak leczenia

CLyFT był wieloelementowym programem obejmującym postępowanie chirurgiczne i fizyczne. Grupa kontrolna była historyczna, a nie randomizowana i równoległa.

Dlatego badanie pokazuje wynik dołączenia intermittent negative pressure do konkretnego programu leczenia, ale nie pozwala określić skuteczności INP stosowanego samodzielnie.

07 / OBSZAR ŻYLNY

INNY MECHANIZM — POTRZEBNE OSOBNE DOWODY

Obrzęk związany z przewlekłą niewydolnością żylną ma inne podłoże niż pierwotny lub wtórny obrzęk limfatyczny. Choć oba problemy dotyczą gromadzenia płynu w tkankach i mogą współistnieć, wyników badania Campisi nie należy automatycznie przenosić na pacjentów z obrzękiem żylnym.

Zastosowania IVT związane z układem żylnym powinny być oceniane na podstawie właściwych wskazań urządzenia, kwalifikacji pacjenta oraz dowodów dotyczących konkretnej populacji.

OBRZĘK LIMFATYCZNY ≠ OBRZĘK ŻYLNY WSPÓŁISTNIENIE JEST MOŻLIWE DIAGNOZA MA ZNACZENIE
BEZPIECZEŃSTWO

NAJPIERW PRZYCZYNA — POTEM TERAPIA

Obrzęk kończyny jest objawem, a nie rozpoznaniem. Może mieć różne przyczyny i nie każda z nich pozwala na zastosowanie terapii oddziałującej ciśnieniem.

Dlatego przed zabiegiem potrzebna jest odpowiednia kwalifikacja, uwzględnienie przeciwwskazań i instrukcji używania konkretnego urządzenia.

VACUTHERAPY nie powinna być stosowana na podstawie samego objawu „spuchniętych nóg” bez ustalenia jego przyczyny.

09 / ZMIANY STRUKTURALNE

TKANKA ZMIENIA SIĘ W CZASIE

Przewlekłe zaburzenia odpływu mogą prowadzić do zmian w środowisku tkankowym. Dlatego ocena obrzęku nie powinna ograniczać się wyłącznie do prostego pomiaru obwodu kończyny.

W praktyce znaczenie mogą mieć m.in. przyczyna obrzęku, jego czas trwania, lokalizacja, charakter tkanek oraz współistniejące zaburzenia żylne lub limfatyczne.

10 / SYSTEM VACUTHERAPY

ODPŁYW JAKO JEDEN Z OBSZARÓW TECHNOLOGII

Oddziaływanie na warunki przepływu i odpływu w kończynach dolnych jest jednym z ważnych obszarów technologii IVT.

Nie oznacza to jednak jednej terapii dla każdego rodzaju obrzęku. Właściwe zastosowanie wymaga rozróżnienia mechanizmu żylnego, limfatycznego lub mieszanego oraz odpowiedniego doboru programu i kwalifikacji pacjenta.

menu_book PUBLIKACJA ŹRÓDŁOWA

Campisi CC et al.

Intermittent Negative Pressure Therapy in the Combined Treatment of Peripheral Lymphedema.

Lymphology. 2015;48(4):197–204. • PMID: 27164765

CENTRUM WIEDZY

CZYTAJ DALEJ

ARTYKUŁ

IVT a mikrokrążenie

ARTYKUŁ

IVT w chorobie tętnic obwodowych

REHABILITACJA NASTĘPNY ARTYKUŁ

Intermittent Vacuum Therapy w rehabilitacji

W PRZYGOTOWANIU